آموزشی طرح داستان یا پیرنگ چیست؟

[SETI_G]

طرح داستان یا پیرنگ (plot) بدون شک مهم ترین عنصر یک داستان است. پیرنگ در واقع مجموعه ای از رویدادهایی است که توسط این رویدادها با شخصیت های داستان، فضاسازی و هدف داستان آشنا می شویم. در واقع پیرنگ بدنه ای است که سایر عناصر داستان بر روی آن رشد می‌کنند.

 

[SETI_G]

طرح داستان یا پیرنگ (plot) چگونه کار میکند​

پیرنگ یک ساختار مشخص دارد و از فرمت خاصی پیروی می کند تا بتواند خوانندگان را به خود جذب کند، معرفی و رشد شخصیتها را با سرعتی ارائه می دهد که خوانندگان را به خواندن بیشتر تشویق کند و به سوالات پاسخ دهد و در خواننده حس رضایت بوجود آورد. پیرنگ باید علت و معلولی باشد، اما از همه مهمتر پیرنگ در رابطه با انتخاب است. انتخاب های یک شخصیت.

به بیان دیگر فقط بیان یک سری اتفاقات نیست. هر چیزی که در پیرنگ می گنجانید باید یک هدف داشته باشد. شخصیت داستان خود را در موقعیتی قرار دهید که مجبور باشد تصمیمی بگیرد و داستان را به سمت نتیجه نهایی آن سوق دهد.

 

[SETI_G]

فرق داستان و پیرنگ در چیست؟​

داستان فقط یک سری اتفاقات است اما از طرف دیگر پیرنگ رابطه علت و معلولی دارد. به عنوان مثال "پادشاه مرد و سپس ملکه مرد" یک داستان است اما "پادشاه مرد و سپس ملکه از ناراحتی مرد" یک پیرنگ یا طرح داستانی است چون دارای علت و معلول است و با هم در ارتباط است.

داستان 6 کلمه ای همینگوی مثال بارزی از یک پیرنگ است." برای فروش: کفش نوزاد، پوشیده نشده" چرا برای فروش است؟ چون نوزاد هیچ وقت آن را نپوشیده است (داستان غمگینی است). این ها از هم جدا نیستند، در واقع این یک پیرنگ بسیار کوچک است.

 

[SETI_G]

عناصر پیرنگ​

حال سوالی که پیش می آید این است که چطور این حالت علت و معلولی را در داستان ایجاد کنیم. خوشبختانه جواب آن ساده است: پیرنگ را باید به بخش های کوچک تقسیم کرد.

بخش های یک پیرنگ مانند قطعات پازل هستند. اگر می خواهید خوانندگان شما تصویر نهایی را ببینند، باید بتوانید شکل هر بخش را ببینید و آن را در جای مناسب آن قرار دهید.

 

[SETI_G]

1.مقدمه چینی (exposition):​

در این بخش شخصیت ها و فضاسازی مشخص می شود. لازم نیست که اطلاعات جهان داستان خود را در این بخش یکجا ارائه کنید، اما اینجا جاییست که به خوانندگان خود نشان می دهید نرمال و عادی برای شخصیت های داستان شما چگونه تعریف می شود. به عنوان مثال شخصیت اصلی داستان شما تازه به کشوری جدید مهاجرت کرده است و در حال نوشتن اولین کتاب خود است.

 

[SETI_G]

2.واقعه اوج گیرنده یا کنش صعودی:​

در این مرحله کشمکش (confliction) داستان آشکار می شود و به نقطه اوج داستان می انجامد. این مرحله ای است که یک سری اتفاقات رخ می دهد. داستانی که همه چیز به خوبی پیش برود جذاب نیست و به کشمش نیاز دارد. کشمش به گونه های مختلفی می تواند ظاهر می شود. مثلا شخصیت داستانی ما که به کشوری دیگر مهاجرت کرده است ممکن است با مسائل درونی دست به گریبان باشد. ممکن است نسبت به تصمیم خود مردد باشد و یا کتابی که نوشته است را نتواند به چاپ برساند. بنابراین در این مرحله خوانندگان شما باید بدانند که شخصیت ها با چه کشمکش و ریسکی روبرو هستند.

 

[SETI_G]

3. نقطه اوج (climax):​

تمام داستان برای رسیدن به این نقطه چیده شده است. این لحظه ای است که از بقیه اهمیت بیشتری دارد. لحظه ای که تصمیم شخصیت داستان نتیجه کشمکش را مشخص می کند. کشمکش اصلی باید در اینجا ارائه شود. اگر به خوبی انجام شود، این همان لحظه ای است که خوانندگان را به هیجان می آورد. به عنوان مثال شخصیت داستان ممکن است با یک شخص جدید آشنا شود که نقش مادرانه ای بتواند برای او ایفا کند و از شک و دودلی شخصیت داستان نسبت به مهاجرت کم کند و یا نسخه اصلاح شده کتاب خود را بتواند به چاپ برساند.

 

[SETI_G]

4.واقعه فرودآینده یا کنش نزولی:​

وقت این است که از اوج پایین بیایید. این همان بخشی است که به بقیه مشکلات می پردازید و به سوال هایی که قبلا در داستان مطرح شده پاسخ می دهید و نقاط تاریک داستان را روشن می کنید. از همه مهمتر اینکه نتیجه انتخاب های شخصیت ها در این جا مشخص می شود. به عنوان مثال شخصیت داستان ما و دوست جدیدش به ثبات رسیده اند و منتظر چاپ بعدی کتابش است.

 

[SETI_G]

5. گره گشایی:
حال در این مرحله با توجه به تغییرات و تجربه های شخصیت هایتان داستان به روند عادی و نرمال خود باز می گردد. خوانندگان می توانند با شخصیت های داستان شما اندکی وقت بگذارند و از نظر احساسی به پذیرش برسند. خاتمه داستان باید با آنچنان قطعیتی همراه باشد که سزاوار کلمه پایان باشد. داستان های کوتاه حتما باید دارای این قطعیت در پایان باشند. اما کتاب ها را می توان بصورت پایان باز نیز خاتمه داد. مثلا شخصیت داستان ما از سود حاصل از فروش کتابش خانه ای را خریداری میکند و یا حتی به کشور خود بر می گردد.

 

[SETI_G]

در اینجا مثال هایی از کتاب های معروف و عناصر پیرنگ برای فهم بیشتر مطالب آورده شده است:

هری پاتر و سنگ جادو از جی.کی رولینگ​