هنرحصیربافی

[G.sky]

حصیربافی از هنرهای بومی ایران و بسیاری از نقاط جهان است که اهالی یک منطقه را به خلق اشیایی زیبا و تماشایی وسوسه می‌کند. این هنر جذاب محلی از بافت الیاف گیاهی به‌وجود می‌آید. بومیان بافنده برای بافت الیاف از هنر و قدرت دست خود استفاده می‌کنند و در حین بافت می‌توانند، از ابزارهایی ساده‌ی دستی نیز کمک بگیرند.

 

[G.sky]

همانطور که گفتیم، حصیربافی یکی از قدیمی‌ترین هنرهای دست‌باف ساخت انسان است که از طریق بافت و گره زدن الیاف گیاهی به یکدیگر، خلق شده است. سلیقه‌ی هنری فرد بافنده و استفاده از انواع الیاف رنگارنگ، به تنوع این محصول ساده‌ی بومی می‌افزاید. قدمت تاریخی استفاده از الیاف گیاهی برای ساخت اشیا و تأمین نیازهای روزمره‌ی زندگی، حتی از صنعت نساجی نیز بیشتر است. مردم هر منطقه مطابق با پوشش گیاهی محیط خود، در خلق اشیای دست‌باف با یک نوع از الیاف گیاهی مهارت کسب می‌کنند. حصیربافی خانواده‌ی بزرگی از هنرهای بومی بافندگی است و شامل دیگر حرفه‌های دست‌بافی همچون پخل‌بافی، ترکه‌بافی، چم‌بافی، چیغ‌بافی، بامبوبافی، مرواربافی و سبدبافی است.

ریشه‌های این هنر سنتی در بسیاری از نقاط جهان همچون ایران، چین، اندونزی، مصر، مالزی، عراق، کره، ژاپن، مکزیک و… دیده می‌شود. به دلیل این تنوع بومی، تشخیص اولین سرزمین مبدع این هنر سخت است. اما تا به امروز سومری‌ها در بین‌النهرین و همچنین مصری‌ها بیش از سایر نقاط جهان محتمل هستند. گفته می‌شود که زیراندازهای حصیری اولین فرش نسل بشر بوده‌اند و همین امر، قدمت قابل توجه این دست‌باف زیبا را نشان می‌دهد.

 

[G.sky]

در بسیاری از مناطق ایران، هنر حصیربافی از گذشته‌های دور، در کنار شغل اصلی کشاورزی، به‌عنوان یک حرفه‌ی دوم بومی رایج بوده است. به‌عنوان مثال باغ‌های بزرگ درختان نخل در مناطق گرمسیری، سبب تبدیل هنر حصیربافی به حرفه‌ای بومی در میان مردم شده است. علاوه بر الیاف درخت خرما، برای بافت حصیر از ساقه‌های برنج و گندم، پوست درخت و شاخه‌های نازک و بسیار نرم درختانی که عمرشان به دوسال نمی‌کشد نیز استفاده می‌کنند. این تفاوت الیاف اولیه، به نوع اقلیم هر منطقه وابسته است. قدمت استفاده از این هنر در ایران، تنها محدود به بافت زیرانداز نبوده است و می‌توان گفت که کاربرد آن برای خلق ظروف در بین بومیان ایران بیشتر بوده است.

گسترش هنر حصیربافی در ایران به وجود نخل خرما، ساقه‌های گندم، نی و ترکه‌ی نرم بستگی دارد و هر اقلیمی که پذیرای این الیاف گیاهی باشد، بدون شک محصولات حصیربافی از سوغات آن خواهد بود. بنابراین در شمال و جنوب ایران شاهد بافت ظروف و زیراندازهایی از حصیر خواهیم بود. خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، خراسان، کردستان، کرمان، فارس، یزد، آذربایجان شرقی، گیلان، مازندران، تهران و… از جمله مناطقی هستند که این هنر در آن‌ها رواج دارد.

 

[G.sky]

#پاتوق_رمان