یکی از روشهایی که برای تشخیص علت تشنج مورد استفاده قرار میگیرد، EEG است. الکتروانسفالوگرام نواری است که فعالیت مغز را ثبت میکند. این نوار به دکتر کمک میکند تا فعالیت الکتریکی مغز را بررسی کند و در صورتیکه مشکلی در آن باشد، بتوان آن را تشخیص داد.
در بسیاری از موارد علت تشنج نامشخص است. بیشتر اختلالات تشنج را میتوان با دارو کنترل کرد. اما هنوز مدیریت تشنج میتواند تاثیر قابلتوجهی بر زندگی روزمرهی فرد مبتلا داشتهباشد. خبر خوب این است که شما میتوانید با کمک پزشک خود، تشنج را کنترل کنید.
در ادامه چند گام برای کمک به کنترل تشنج ارائهشده:
مصرف درست داروها: بدون مشاوره با پزشک خود دوز داروها را تنظیم نکنید. اگر احساس میکنید که دوز داروهایتان باید تغییر کند، به پزشک خود مراجعه کنید.
خواب کافی: کمبود خواب باعث تشنج میشود. اطمینان حاصل کنید که شبها به اندازه کافی میخوابید.
استفاده از دستبندهای طبی هشداردهنده: اینکار به کارکنان اورژانسی کمک خواهدکرد که در صورت تکرار تشنج به نحو صحیح شما را درمان کنند.
فعالیت: ورزش کردن و فعالیت به حفظ سلامت جسمی و کاهش افسردگی کمکمیکند. حتما به اندازه کافی آب بنوشید و اگر در حین ورزش خسته شدید، استراحت کنید.
انتخاب شیوهی زندگی سالم: مدیریت استرس، محدود کردن نوشیدنیهای الکلی و اجتناب از مصرف سیگار، مواردی است که شما را به زندگی سالم سوق میدهد.
تشنج باتوجهبه محل و چگونگی شروع آن، دستهبندی میشود. بیشتر تشنجها از ۳۰ ثانیه تا ۲ دقیقه طول میکشند. تشنجی که بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، یک اورژانس پزشکی است. تشنجها بیشتر از آنچه فکر میکنید، شایع هستند. ممکن است تشنج، پس از سکتهی مغزی، آسیب به سر، یک عفونت مانند مننژیت یا بیماریهای دیگری اتفاقبیفتد.
پزشکان، بهطور کلی تشنج را به دو نوع کانونی یا گسترده، بر اساس نحوه و مکان شروع فعالیت غیرطبیعی مغز، دستهبندی میکنند. اگر چگونگی ایجاد تشنج مشخص نباشد، بهعنوان تشنج نامشخص دستهبندی میشود. به شکل کلی، دو نوع اصلی تشنج با نام تشنج کانونی یا فوکال و تشنج گسترده یا جنرال، وجود دارد.
در بخش خاصی از مغز شروع میشود و بر اساس بخشی که در آن اتفاقمیافتد، نامگذاری میشود. تشنجهای کانونی یا فوکال میتوانند تأثیرات جسمی و حسی را ایجاد کنند. ممکن است این نوع از تشنج موجب درک پدیدههایی شود که وجود ندارد. حدود ۶۰٪ افراد مبتلا به صرع، تشنج کانونی دارند که گاهی اوقات تشنج جزئی یا پارشیال نامیدهمیشود. بعضی مواقع، نشانههای تشنج کانونی میتواند با علائم بیماریهای روانی یا انواع اختلالات عصبی اشتباه گرفتهشود.
تشنج کانونی ساده باعث تغییر درک حواس نسبت به محیط اطراف میشود. بوها یا طعمهای عجیب و غریبی احساس میشود و انگشتان، بازوها یا پاها بهطور ناگهانی منقبض میشود. همچنین ممکن است نورهای چشمکزن دیدهشود و یا سرگیجه به وجود بیاید. فرد هوشیار است، اما ممکن است تعرق یا تهوع داشتهباشد.
معمولا در بخشی از مغز که احساسات و حافظه را کنترل میکند، اتفاقمیافتد. در تشنج کانونی پیچیده ممکن است هوشیاری فرد از دست رود، اما هوشیار بهنظرمیرسد. حتی ممکن است حالاتی مانند اوغ زدن، بههم فشردن یا گازگرفتن لبها، خنده یا گریه رخ دهد. از نظر طول مدت، تشنج پیچیده میتواند تا چند دقیقه طول بکشد.
در یک قسمت از مغز شروع شده و به سلولهای عصبی در هر طرف گسترش مییابد. همچنین ممکن است بعضی از علائم بالینی تشنج گسترده، مانند پرشهای تشنجی و انقباض عضلانی، وجود داشتهباشند.
زمانی که سلولهای عصبی در هر دو طرف از مغز سیگنالهای غیرعادی و شدیدی ارسال کنند، این اتفاقمیافتد. این سیگنالها میتوانند باعث ایجاد اسپاسم عضلانی، تاری دید و یا به زمین افتادن شوند. نوع تشنج همیشه یک یا دو مورد نیست. شروع تشنج در برخی افراد میتواند یک نوع باشد، اما در ادامه تبدیل به یک نوع دیگر شود.
برخی از تشنجها را که بهراحتی طبقهبندی نمیشوند، تشنجهای نامشخص مینامند. این تشنجها میتوانند علایم حسی و جسمی بهوجودآورند.
تشنج تونیک کلونیک یا صرع بزرگ، قابل توجهترین نوع تشنج است. هنگامیکه شما دچار این نوع تشنج میشوید، بدن شما سفت میشود و شروع به لرزش میکند. بازوها و پاها پرش ریتمیک دارند و هوشیاری خود را از دست داده و حتی گاهی اوقات کنترل مثانه یا روده خود را از دست میدهید. این نوع تشنج معمولا بین ۱ تا ۳ دقیقه طول میکشد. اگر بیشتر طول بکشد، باید با اورژانس تماس بگیرید. این تشنج میتواند منجر به مشکلات تنفسی شود یا زبان و لپ خود را گاز بگیرید.
موجب اسپاسم عضلانی میشود، که اغلب ایجاد پرشهای ریتمیک صورت، گردن و عضلات بازو میکند. همچنین ممکن است چند دقیقه طول بکشد.
تشنج تونیک
عضلات بازوها، پاها یا تنه سفت میشوند. معمولا کمتر از ۲۰ ثانیه طول میکشد و اغلب زمانی که در خواب هستید، اتفاقمیافتد. اما اگر در آن زمان ایستاده باشید، تعادل خود را از دست خواهیدداد و به زمین میخورید. این مورد در افراد مبتلا به نوعی صرع شناختهشده به نام سندرم لنوکس گستو (نوعی صرع که در زمان کودکی آغاز میشود) رایج است. هرچند افرادی با انواع دیگر صرع نیز میتوانند این تشنج را داشتهباشند.